Shloka 25
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
तदा भर्त्तृसमायोगं पुत्रावाप्तिमृतुष्वपि / छेदे पुनर्भवत्वं तु सर्वेषामपि शाखिनाम्
Transliteration
tadā bharttṛsamāyogaṃ putrāvāptimṛtuṣvapi / chede punarbhavatvaṃ tu sarveṣāmapi śākhinām
Translation
تب ایّامِ حیض میں بھی شوہر کا وصال اور بیٹے کی نعمت حاصل ہو؛ اور کاٹے جانے پر بھی سب درختوں میں پھر سے نمو ہو۔
Word by Word
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भर्तृ-समायोगम्union with a husband
भर्तृ-समायोगम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक) + समायोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (भर्तुः समायोगः)
पुत्र-अवाप्तिम्attainment of a son
पुत्र-अवाप्तिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + अवाप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (पुत्रस्य अवाप्तिः)
ऋतुषुin the seasons / at the proper times
ऋतुषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-Time)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
अपिalso, even
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थ
छेदेin cutting / when cut
छेदे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Condition)
TypeNoun
Rootछेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
भवत्यम्becoming, existence
भवत्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (state/condition)
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrast particle)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम-शब्द
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
शाखिनाम्of the trees
शाखिनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootशाखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन