Shloka 140
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
दक्षे तु चिबुके कण्ठे स्तने नाभौ च पार्श्वयोः / वामा विनोदिनी विद्या वशिता कामिकी मता
Transliteration
dakṣe tu cibuke kaṇṭhe stane nābhau ca pārśvayoḥ / vāmā vinodinī vidyā vaśitā kāmikī matā
Translation
دائیں گال، ٹھوڑی، گلا، پستان، ناف اور دونوں پہلوؤں میں—واما، وِنودِنی وِدیا، وَشِتا اور کامِکی—ایسا ہی مانا گیا ہے۔
Word by Word
dakṣeon the right (side)
dakṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)
cibukeon the chin
cibuke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootcibuka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
kaṇṭheon the throat
kaṇṭhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkaṇṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
staneon the breast
stane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootstana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
nābhauat the navel
nābhau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
pārśvayoḥon the two sides/flanks
pārśvayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpārśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), द्विवचन (Dual)
vāmāVāmā (name)
vāmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
vinodinīVinodinī (name)
vinodinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvinodinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vidyāVidyā (name/knowledge-power)
vidyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vaśitāVaśitā (name)
vaśitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaśitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kāmikīKāmikī (name)
kāmikī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāmikī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
matāis considered/held (to be)
matā:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√man (मन्) + kta (कृत् प्रत्यय) → mata (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘considered/held as’