Previous Verse
Next Verse

Shloka 141

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

कामेश्वरी परा ज्ञेया मोहिनी विमला तथा / अरुणा जयिनी पश्चात्तथा सर्वेश्वरी मता / कौलिनीति समुक्तानि तासां नामानि सूरिभिः

kāmeśvarī parā jñeyā mohinī vimalā tathā / aruṇā jayinī paścāttathā sarveśvarī matā / kaulinīti samuktāni tāsāṃ nāmāni sūribhiḥ

کامیشوری کو ‘پرا’ جاننا چاہیے؛ موہنی اور وِملا بھی؛ پھر ارُنا اور جَیِنی؛ اور نیز سرویشوری—یہی رائے ہے۔ ان کے یہ نام اہلِ معرفت نے ‘کولِنی’ کہہ کر بیان کیے ہیں۔

kāmeśvarīKāmeśvarī (name)
kāmeśvarī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāma + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (kāmasya īśvarī)
parāsupreme
parā:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (supreme)
jñeyāto be known
jñeyā:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√jñā (ज्ञा) + ya (णीय) → jñeya (कृदन्त)
Formकर्तव्य/योग्यतार्थक कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘to be known’
mohinīMohinī (name)
mohinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmohinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vimalāVimalā (name)
vimalā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvimalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tathāalso/likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकार: समुच्चय/उपमान (also/likewise)
aruṇāAruṇā (name)
aruṇā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaruṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
jayinīJayinī (name)
jayinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjayinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
paścātafterwards
paścāt:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक अव्यय (afterwards)
tathāalso
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (also)
sarveśvarīSarveśvarī (name)
sarveśvarī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (sarveṣāṃ īśvarī)
matāis considered
matā:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√man (मन्) + kta → mata (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘considered’
kaulinīKaulinī (name)
kaulinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkaulinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
itithus/so-called
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
samuktānideclared/said
samuktāni:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam + √vac (वच्) + kta → samukta (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘uttered/declared’ (agreeing with nāmāni)
tāsāmof them
tāsām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सर्वनाम (of those)
nāmāninames
nāmāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
sūribhiḥby the sages/learned ones
sūribhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsūri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन