Previous Verse
Next Verse

Shloka 104

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

अन्यान्यथोक्तस्थानेषु गणपत्यादिकान्न्यसेत् / दक्षिणोरुसमं वामं सर्वांश्च क्रमशो न्यसेत्

anyānyathoktasthāneṣu gaṇapatyādikānnyaset / dakṣiṇorusamaṃ vāmaṃ sarvāṃśca kramaśo nyaset

دیگر بیان کردہ مقامات میں گنپتی وغیرہ کا نیاس کرے۔ دائیں اُرو کے برابر بائیں جانب بھی، اور سب کا نیاس بتدریج کرے۔

अन्यानिother (ones)
अन्यानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
अथthen
अथ:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), अनुक्रमार्थे (particle: ‘then/next’)
उक्तsaid; stated
उक्त:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
स्थानेषुin the stated places
स्थानेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (plural); समासः: उक्त-स्थान (तत्पुरुष: ‘stated places’)
गणपतिGaṇapati
गणपति:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootगणपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
आदिand others; beginning with
आदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय (Avyaya), समासे ‘आदि’ (…etc./beginning with)
कान्(the deities)
कान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural); ‘आदि’समासे उत्तरपद-प्रत्ययार्थक (generic ‘ones’)
न्यसेत्should place
न्यसेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootन्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
दक्षिणright
दक्षिण:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular); समासपूर्वपद
ऊरुright thigh
ऊरु:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular); समासः: दक्षिण-ऊरु (तत्पुरुष: ‘right thigh’)
समम्equally; at the same level
समम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular); क्रियाविशेषणवत् (adverbially: ‘equally/at the same level’)
वामम्left (side)
वामम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
सर्वान्all (of them)
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), समुच्चयार्थक-निपात (conjunction: ‘and’)
क्रमशःin sequence
क्रमशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रमशः (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), क्रियाविशेषण (adverb: ‘in order/step by step’)
न्यसेत्should place
न्यसेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootन्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)