Shloka 105
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
गणेशं क्षेत्रपालं च योगिनीं बटुकं तथा / आदाविन्द्रादयो न्यस्याः पदाङ्गुष्ठद्वयाग्रके
Transliteration
gaṇeśaṃ kṣetrapālaṃ ca yoginīṃ baṭukaṃ tathā / ādāvindrādayo nyasyāḥ padāṅguṣṭhadvayāgrake
Translation
پہلے گنیش، کھیترپال، یوگنی اور بٹک کا نیاس کرے؛ پھر آغاز میں اندر وغیرہ دیوتاؤں کو دونوں پاؤں کے انگوٹھوں کے سِرے پر قائم کرے۔
Word by Word
gaṇeśamGaṇeśa
gaṇeśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgaṇeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (singular)
kṣetrapālamthe guardian of the sacred place
kṣetrapālam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra+pāla (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (kṣetrasya pālaḥ)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
yoginīmYoginī
yoginīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyoginī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
baṭukamBaṭuka (youthful Bhairava)
baṭukam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbaṭuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: likewise/also)
ādauat first
ādau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-रूपेण सप्तमी/स्थान-अर्थे (locative used adverbially): ‘in the beginning/first’
indrādayaḥIndra and others
indrādayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootindra+ādi (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (indraḥ ādiḥ yeṣām)
nyasyāḥto be placed
nyasyāḥ:
Vidhi (विधेय/आदेश)
TypeAdjective
Rootni+as (धातु) → nyasya (कृदन्त)
Formविधेय-विशेषण; भाव्य/आदेशार्थे ‘-ya’ (gerundive/तव्यत्-समर्थ अर्थः), प्रथमा बहुवचन पुंलिङ्ग; ‘to be placed/should be placed’
padāṅguṣṭha-dvaya-agrakeon the tip/front of the pair of big toes
padāṅguṣṭha-dvaya-agrake:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpada+aṅguṣṭha+dvaya+agra (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: ‘padayoḥ aṅguṣṭhayoḥ dvayasya agre’