Previous Verse
Next Verse

Shloka 103

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

अंशाद्यानन्द्यमूर्त्यन्तं मन्त्रैस्तु व्यापकं चरेत् / चक्रेश्वरीं चक्रसमर्पणमन्त्रान्हृदि न्यसेत्

aṃśādyānandyamūrtyantaṃ mantraistu vyāpakaṃ caret / cakreśvarīṃ cakrasamarpaṇamantrānhṛdi nyaset

اَمش آدی سے آنندی مُورتی تک منتروں سے ویاپک نیاس کرے۔ چکرَیشوری اور چکر سمرپن کے منتروں کو ہردے میں نیاس کرے۔

अंशportion; part
अंश:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
आदिbeginning with; etc.
आदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय (Avyaya), समासे ‘आदि’ (…etc./beginning with)
आनन्द्यblissful
आनन्द्य:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootआनन्द्य (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक — समासमध्यपद (qualifier in compound)
मूर्तिform; embodiment
मूर्ति:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रातिपदिक — समासमध्यपद
अन्तम्up to the end (limit)
अन्तम्:
Karma/Avadhi (कर्म/अवधि)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular); समासः: अंश-आदि-आनन्द्य-मूर्ति-अन्त (तत्पुरुष: ‘up to the end of the blissful form beginning with aṃśa’)
मन्त्रैःwith mantras
मन्त्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (plural)
तुindeed; and
तु:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), निपात (particle: emphasis/contrast)
व्यापकम्all-pervading (nyāsa)
व्यापकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootव्यापक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
चरेत्should perform/practise
चरेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
चक्रchakra
चक्र:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
ईश्वरīmCakreśvarī (goddess of the chakra)
ईश्वरīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वरī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular); समासः: चक्र-ईश्वरī (तत्पुरुष: ‘mistress/deity of the chakra’)
चक्रchakra
चक्र:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
समर्पणoffering; dedication
समर्पण:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootसम्-अर्प् (धातु) → समर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रातिपदिक — समासमध्यपद
मन्त्रान्chakra-offering mantras
मन्त्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural); समासः: चक्र-समर्पण-मन्त्र (तत्पुरुष: ‘mantras for offering the chakra’)
हृदिin the heart
हृदि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (singular)
न्यसेत्should place
न्यसेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootन्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)