Shloka 64
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
यथा दीपो निवातस्थो निस्तरङ्गो यथांबुधिः / तथान्तर्वायुरोधेन न चचाला चलेश्वरः
Transliteration
yathā dīpo nivātastho nistaraṅgo yathāṃbudhiḥ / tathāntarvāyurodhena na cacālā caleśvaraḥ
Translation
جیسے بے ہوا جگہ میں چراغ نہیں ڈگمگاتا، جیسے بے موج سمندر ساکن رہتا ہے—ویسے ہی اندرونی سانس کے روک سے چلیشور ذرا بھی نہ ہلا۔
Word by Word
यथाjust as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा/यथार्थ-सम्बन्ध सूचक)
दीपःa lamp
दीपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निवातस्थःstanding in a windless place
निवातस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि + वात + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (निवाते स्थितः)
निस्तरङ्गःwaveless
निस्तरङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिः + तरङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (तरङ्गाभावः)
यथाjust as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा-सूचक)
अम्बुधिःthe ocean
अम्बुधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअम्बुधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाso, likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (तुलना/अन्वय सूचक)
अन्तर्वायुरोधेनby restraint of the inner wind (breath)
अन्तर्वायुरोधेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअन्तर् + वायु + रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (अन्तर्वायोः रोधः)
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
चचालmoved, wavered
चचाल:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
चलेश्वरःCaleśvara (name/title)
चलेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचल + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (चलः ईश्वरः—नाम/उपाधि)