Shloka 65
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
तैलधारावदच्छिन्नामनवच्छिन्नभैरवः / वितेने शैलतनयानाथश्रीध्यानसन्ततिम् / न ब्रह्मा नैव विष्णुर्वा न सिद्धः कपिलो ऽपि वा
Transliteration
tailadhārāvadacchinnāmanavacchinnabhairavaḥ / vitene śailatanayānāthaśrīdhyānasantatim / na brahmā naiva viṣṇurvā na siddhaḥ kapilo 'pi vā
Translation
تیل کی دھار کی طرح بےانقطاع، انورَت بھیرَو نے شَیل تنیا ناتھ کے شری دھیان کی مسلسل دھارا پھیلائی۔ نہ برہما، نہ وشنو، نہ ہی سدھ کپل ایسا کر سکے۔
Word by Word
तैलधारावत्like a stream of oil
तैलधारावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतैलधारा (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; उपमानवाचक-तुल्यार्थक (like/as)
अच्छिन्नाम्unbroken
अच्छिन्नाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootछिद् (धातु) + अ (उपसर्ग/निषेध) → अच्छिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय/भूतकर्मणि-भावे); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘सन्ततिम्’ इति विशेषण
अनवच्छिन्नभैरवःBhairava who is uninterrupted (in meditation)
अनवच्छिन्नभैरवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनवच्छिन्न + भैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः (अनवच्छिन्नः भैरवः)
वितेनेhe extended/maintained
वितेने:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु) वि- (उपसर्ग)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
शैलतनयानाथश्रीध्यानसन्ततिम्the continuous auspicious meditation on the Lord of the mountain-born goddess (Pārvatī)
शैलतनयानाथश्रीध्यानसन्ततिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशैल-तनया-नाथ-श्री-ध्यान-सन्तति (प्रातिपदिक-समाहार)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषप्रधानः (शैलतनयायाः नाथस्य श्रीध्यानस्य सन्ततिः)
नnot
न:
Sambandha/Pratiṣedha (सम्बन्ध/प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
नnor/not
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphasis/only)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
नnor/not
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
सिद्धःa Siddha (perfected being)
सिद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कपिलःKapila
कपिलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (also/even)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)