Shloka 63
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
श्रीकामकोष्ठमागत्य पुरस्तात्तस्य संस्थितः / आदिलक्ष्मीपदध्यानमाततान यतात्मवान्
Transliteration
śrīkāmakoṣṭhamāgatya purastāttasya saṃsthitaḥ / ādilakṣmīpadadhyānamātatāna yatātmavān
Translation
شری کامکوشٹھ میں آ کر وہ اس کے سامنے کھڑا ہوا۔ ضبطِ نفس کے ساتھ اس نے آدی لکشمی کے قدموں کا دھیان پھیلا دیا، یعنی یکسو ہو گیا۔
Word by Word
श्रीकामकोष्ठम्to the Śrīkāmakoṣṭha (place-name)
श्रीकामकोष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्री + काम + कोष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (श्रियाः कामः/काम्यं कोष्ठं वा—नामस्थानम्)
आगत्यhaving come
आगत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वक्रिया
पुरस्तात्in front
पुरस्तात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात् (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक; ‘in front/before’)
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
संस्थितःstood, remained
संस्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु)
Formभूतकाले कृदन्त, क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आदिलक्ष्मीपदध्यानम्meditation on the feet of Ādi-Lakṣmī
आदिलक्ष्मीपदध्यानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआदि + लक्ष्मी + पद + ध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (आदिलक्ष्म्याः पदस्य ध्यानम्)
आततानextended, performed
आततान:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + तन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यतात्मवान्self-controlled
यतात्मवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयत + आत्मन् + वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (यतः आत्मा यस्य = self-controlled)