Previous Verse
Next Verse

Shloka 101

Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”

यतो मन्नामविख्याता भविष्यसि न संशयः / इत्युक्तं वचनं श्रुत्वा मातङ्गस्य महामुनेः / तथास्त्विति तिरोघत् स च प्रीतो ऽभवन्मुनिः

yato mannāmavikhyātā bhaviṣyasi na saṃśayaḥ / ityuktaṃ vacanaṃ śrutvā mātaṅgasya mahāmuneḥ / tathāstviti tiroghat sa ca prīto 'bhavanmuniḥ

‘تم میرے نام ہی سے مشہور ہوگی، اس میں کوئی شک نہیں’—مہامنی ماتنگ کے یہ کلمات سن کر اس نے ‘تھاستُ’ کہا اور غائب ہو گیا؛ اور مونی بھی خوش ہو گئے۔

yataḥbecause/for
yataḥ:
Hetu (हेतु/Cause marker)
TypeIndeclinable
Rootyataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; कारणवाचक (causal indeclinable: because/for)
mat-nāma-avikhyātārenowned by my name
mat-nāma-avikhyātā:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective of tvam)
TypeAdjective
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + nāma (प्रातिपदिक) + avikhyāta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formप्रथमा, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषः (mama nāmnā avikhyātā = renowned by my name)
bhaviṣyasiyou will become
bhaviṣyasi:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलृट् (Simple future/भविष्यत्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
nanot/no
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject in ellipsis: 'there is no doubt')
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक (quotative particle)
uktamsaid/spoken
uktam:
Kriya (क्रिया/Participial predicate)
TypeVerb
Rootvac (धातु) → ukta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; vacanam with agreement
vacanamwords/speech
vacanam:
Karma (कर्म/Object of śrutvā)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया/Gerundial action)
TypeVerb
Rootśru (धातु) → śrutvā (क्त्वान्त)
Formअव्ययकृदन्त (Gerund/क्त्वा), पूर्वकाल (prior action)
mātaṅgasyaof Mātaṅga
mātaṅgasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootmātaṅga (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, पुल्लिङ्ग
mahā-muneḥof the great sage
mahā-muneḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + muni (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्मधारयः (mahān muniḥ)
tathāso/thus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb: so/thus)
astulet it be
astu:
Kriya (क्रिया/Optative-imperative wish)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञा), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक (quotative particle)
tiroghatdisappeared
tiroghat:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Roottiro-dhā (धातु)
Formलुङ् (Aorist/भूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; रूपम्: tiro'ghat (tiro + aghat)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
prītaḥpleased
prītaḥ:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootprīta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; भाववाचक विशेषण (pleased)
abhavatbecame/was
abhavat:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
muniḥthe sage
muniḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग