Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

भण्डासुरस्य मन्त्रणा

Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā

तेन प्रौढमदोन्मता बहुसंग्रामदुर्मदाः / दश पञ्च च सेनान्यः सह यान्तु युयुत्सया

tena prauḍhamadonmatā bahusaṃgrāmadurmadāḥ / daśa pañca ca senānyaḥ saha yāntu yuyutsayā

اس کے ساتھ، پختہ غرور میں مست اور بہت سے معرکوں سے سرکش، دس اور پانچ—یعنی پندرہ—لشکر جنگ کی خواہش سے ساتھ روانہ ہوں۔

तेनby him/therefore
तेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग
प्रौढ-मद-उन्मताःmaddened by mature/proud intoxication
प्रौढ-मद-उन्मताः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रौढ (प्रातिपदिक) + मद (प्रातिपदिक) + उन्मत (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय (madena uन्मताः; prauḍha-mada), प्रथमा (Nom), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (agreeing with सेनान्यः)
बहु-संग्राम-दुर्मदाःfiercely proud from many battles
बहु-संग्राम-दुर्मदाः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + संग्राम (प्रातिपदिक) + दुर्मद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (bahu-saṃgrāma-), प्रथमा (Nom), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (agreeing with सेनान्यः)
दशten
दश:
विशेषण (Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/प्रातिपदिक-प्रयोग; here qualifying सेनान्यः
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/प्रातिपदिक-प्रयोग; with दश = fifteen
and
:
सम्बन्ध (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सेनान्यःarmy-commanders
सेनान्यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसेनानी (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (feminine form सेनानी; ‘commanders’)
सहtogether/with
सह:
सहकारक (Association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (preposition/adverb)
यान्तुlet them go
यान्तु:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
युयुत्सयाwith the desire to fight
युयुत्सया:
हेतु/करण (Cause/Instrument)
TypeNoun
Rootयुयुत्सा (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग; भाववाचक (desire to fight)