Shloka 14
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
अस्मिन्नेव ह्यवसरे पार्ष्णिग्राहो विधीयताम् / पार्ष्णिग्रहमिमं कर्तुं विषङ्गश्चतुरो भवेत्
Transliteration
asminneva hyavasare pārṣṇigrāho vidhīyatām / pārṣṇigrahamimaṃ kartuṃ viṣaṅgaścaturo bhavet
Translation
اسی موقع پر ‘پارشنِگراہ’—یعنی پیچھے سے گھیر لینے کی تدبیر—کی جائے؛ اس پارشنِگراہ کو انجام دینے میں وِشَنگ چالاک ثابت ہو۔
Word by Word
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण (स्थान/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
हिfor/indeed
हि:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (causal/emphatic particle)
अवसरेat the occasion/time
अवसरे:
अधिकरण (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवसर (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
पार्ष्णिग्राहःrear-guard (one who seizes/protects the heel/rear)
पार्ष्णिग्राहः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपार्ष्णि (प्रातिपदिक) + ग्राह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (pārṣṇyāḥ grāhaḥ), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग
विधीयताम्let it be arranged/appointed
विधीयताम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + वि (उपसर्ग)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
पार्ष्णिग्रहम्rear-guarding (rear-guard)
पार्ष्णिग्रहम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपार्ष्णि (प्रातिपदिक) + ग्रह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग
इमम्this
इमम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Acc), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (agreeing with पार्ष्णिग्रहम्)
कर्तुम्to do/to make
कर्तुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत्
विषङ्गःViṣaṅga (name)
विषङ्गः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग; संबोधनार्थे नाम (proper name)
चतुरःskilled/clever
चतुरः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (agreeing with विषङ्गः)
भवेत्should be/would be
भवेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद