Shloka 16
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
पृष्ठतः परिवारास्तु न तथा संति ते पुनः / अल्पैस्तु रक्षिता वै स्यात्तेनैवासौ सुनिग्रहा
Transliteration
pṛṣṭhataḥ parivārāstu na tathā saṃti te punaḥ / alpaistu rakṣitā vai syāttenaivāsau sunigrahā
Translation
پیچھے کی جانب ان کے مددگار دستے ویسے موجود نہیں؛ وہ تھوڑے سے محافظوں کے سہارے محفوظ ہے، اسی لیے وہ آسانی سے قابو میں آ سکتی ہے۔
Word by Word
पृष्ठतःfrom behind/at the rear
पृष्ठतः:
अधिकरण (स्थान-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
परिवाराःattendants/retinue
परिवाराः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपरिवार (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग
तुbut
तु:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
नnot
न:
सम्बन्ध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
तथाthus/so
तथा:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
सन्तिare/exist
सन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
तेthey/those
ते:
कर्ता (Subject apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nom), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (referring to parivārāḥ)
पुनःagain/further
पुनः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अल्पैःby a few
अल्पैः:
करण (Instrument/Agent in passive)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (used substantively: ‘by a few’)
तुbut
तु:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
रक्षिताprotected/guarded
रक्षिता:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), प्रथमा (Nom), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (agreeing with असौ)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
स्यात्would be/should be
स्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तेनby that/therefore
तेन:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
असौthat (force)
असौ:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (referring to ‘सेना’/force implied)
सु-निग्रहाeasily restrained/controlled
सु-निग्रहा:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + निग्रह (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (su-nigrahā = well-restrainable), प्रथमा (Nom), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (agreeing with असौ)