Shloka 45
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
एवं प्रवृत्ते समये जगच्चक्रभयङ्करे / शक्तयो भृशसंक्रुद्धा दैत्यसेनाममर्दयन्
Transliteration
evaṃ pravṛtte samaye jagaccakrabhayaṅkare / śaktayo bhṛśasaṃkruddhā daityasenāmamardayan
Translation
یوں جب وہ گھڑی آئی جو جگت کے چکر کو دہلا دینے والی تھی، تو نہایت برہم شکتیوں نے دَیتیہ لشکر کو روند ڈالا۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
प्रवृत्तेwhen (it was) proceeding/ongoing
प्रवृत्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootप्रवृत्त (कृदन्त; √वृत्)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; भूतकृत् (past participle)
समयेat the time
समये:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
जगत्-चक्र-भयङ्करेin the world-shaking/terrifying (time)
जगत्-चक्र-भयङ्करे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + भयङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः—जगतः चक्रं (समूहं) भयङ्करं यस्मिन्/यः
शक्तयःspears/lances
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
भृश-संक्रुद्धाःgreatly enraged
भृश-संक्रुद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभृश (अव्यय) + संक्रुद्ध (कृदन्त; √क्रुध्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भृश = अत्यर्थम् (intensifier adverb)
दैत्य-सेनाम्the army of the Daityas
दैत्य-सेनाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः—दैत्यानां सेना
अमर्दयन्crushed/harassed
अमर्दयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मृद्/मर्द् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्