Shloka 44
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
तत्र भागीरथीतीरे सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वले / पराशक्तेर्महापूजां चक्रे ऽखिलसुरैः समम् / इन्द्रप्रस्थमभून्नाम्रा तदाद्यखिलसिद्धिदम्
Transliteration
tatra bhāgīrathītīre sarvartukusumojjvale / parāśaktermahāpūjāṃ cakre 'khilasuraiḥ samam / indraprasthamabhūnnāmrā tadādyakhilasiddhidam
Translation
وہاں بھاگیرتھی کے کنارے، جہاں ہر رُت کے پھول جگمگاتے تھے، اُس نے تمام سُروں کے ساتھ پرَا شکتی کی مہاپوجا کی؛ تب اس کا نام ‘اِندرپرستھ’ پڑا، جو آغاز ہی سے ہر سِدھی دینے والا ہے۔
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
भागीरथीतीरेon the bank of the Bhāgīrathī (Ganga)
भागीरथीतीरे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootभागीरथी + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भागीरथ्याः तीरम्)
सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलेbright with flowers of all seasons
सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व + ऋतु + कुसुम + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषु ऋतुषु कुसुमैः उज्ज्वलः)
पराशक्तेःof the Supreme Power (Goddess)
पराशक्तेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपरा + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
महापूजाम्great worship
महापूजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + पूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (महती पूजा)
चक्रेperformed, did
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
अखिलसुरैःwith all the gods
अखिलसुरैः:
Sahakari (सहकारी/Instrumental of accompaniment)
TypeNoun
Rootअखिल + सुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्मधारयः (अखिलाः सुराः)
समम्together
समम्:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसमम् (अव्यय)
Formसह/समत्ववाचक-अव्यय (adverb: together/equally)
इन्द्रप्रस्थम्Indraprastha (place-name)
इन्द्रप्रस्थम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र + प्रस्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य प्रस्थम्)
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (aorist), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana/Hetu (करण/नामनिर्देश)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
आद्यfirst, original
आद्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
अखिलसिद्धिदम्giver of all accomplishments
अखिलसिद्धिदम्:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootअखिल + सिद्धि + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अखिलाः सिद्धयः ददाति)