Shloka 45
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
ब्रह्मात्मजोपदिष्टेन कुर्वतां विधिना पराम् / देव्यास्तु महतीं पूजां जपध्यानरतात्मनाम्
Transliteration
brahmātmajopadiṣṭena kurvatāṃ vidhinā parām / devyāstu mahatīṃ pūjāṃ japadhyānaratātmanām
Translation
برہما کے فرزند کی بتائی ہوئی اعلیٰ विधि کے مطابق جو عمل کرتے ہیں، جپ اور دھیان میں مشغول اُن کے لیے دیوی کی عظیم پوجا ہوتی ہے۔
Word by Word
ब्रह्मof Brahmā / Brahman
ब्रह्म:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — genitive singular (in compound)
आत्मजson
आत्मज:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular (in compound)
उपदिष्टेनinstructed / prescribed
उपदिष्टेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootउप-√दिश् (धातु) + उपदिष्ट (कृदन्त, क्त)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — instrumental singular; past passive participle (क्त)
कुर्वताम्of those performing
कुर्वताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + कुर्वत् (कृदन्त, शतृ)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural of present active participle (शतृ); ‘of those doing’
विधिनाby the rule/rite
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — instrumental singular
पराम्supreme
पराम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular; qualifies ‘पूजाम्’
देव्याःof the Goddess
देव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — genitive singular
तुindeed/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय — particle (emphasis/contrast)
महतīmgreat
महतīm:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular; qualifies ‘पूजाम्’
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular
जपin recitation
जप:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular (in compound)
ध्यानin meditation
ध्यान:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular (in compound)
रतengaged
रत:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural (in compound)
आत्मनाम्of (their) selves / of those whose minds
आत्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural; compound: जप-ध्यान-रत-आत्मन् = ‘whose selves are engaged in japa and meditation’