Shloka 2
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
मलकाद्यास्तु ते सर्वे दैत्या विष्णुपराङ्मुखाः / संत्यक्ताश्च श्रिया देव्या भृशमुद्वेगमागताः
Transliteration
malakādyāstu te sarve daityā viṣṇuparāṅmukhāḥ / saṃtyaktāśca śriyā devyā bhṛśamudvegamāgatāḥ
Translation
مَلَک وغیرہ وہ سب دَیتّ وِشنو سے برگشتہ تھے؛ دیوی شری کے چھوڑ دینے سے وہ سخت اضطراب میں مبتلا ہو گئے۔
Word by Word
मलकाद्याःbeginning with Malaka
मलकाद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमलक + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (मलकः आदिः येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दैत्या इति विशेषण
तुbut, however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-अव्यय (particle)
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ते/दैत्या इति विशेषण
दैत्याthe Daityas (demons)
दैत्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विष्णुपराङ्मुखाःturned away from Viṣṇu
विष्णुपराङ्मुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविष्णु + पराङ्मुख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (विष्णोः पराङ्मुखाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दैत्या इति विशेषण
संत्यक्ताःabandoned, forsaken
संत्यक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्+त्यज् (धातु) → संत्यक्त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दैत्या इति विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
श्रियाby Śrī (Lakṣmī), by fortune
श्रिया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/कर्तृ-करण), एकवचन
देव्याby the goddess
देव्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; श्रिया इति समानाधिकरण
भृशम्greatly, exceedingly
भृशम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
उद्वेगम्agitation, anxiety
उद्वेगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउद्वेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
आगताःhaving reached, having fallen into
आगताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ+गम् (धातु) → आगत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दैत्या इति विशेषण; अर्थः: 'having come to/attained'