Shloka 62
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
यशः कीर्तेः सुतश्चापि इत्येते धर्मसूनवः / कामस्य तु सुतो हर्षो देव्यां सिद्ध्यां व्यजायत
Transliteration
yaśaḥ kīrteḥ sutaścāpi ityete dharmasūnavaḥ / kāmasya tu suto harṣo devyāṃ siddhyāṃ vyajāyata
Translation
کیرتی کا پُتر ‘یش’ بھی ہے—یہ سب دھرم کے فرزند ہیں۔ اور کام کا پُتر ‘ہرش’ دیوی سِدّھی سے پیدا ہوا۔
Word by Word
यशःYaśas (Fame)
यशः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कीर्तेःof Kīrti (Renown)
कीर्तेः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
सुतःson
सुतः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with यशः
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थे (quotative/thus)
एतेthese
एते:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; demonstrative pronoun
धर्मसूनवःsons of Dharma
धर्मसूनवः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootधर्म + सूनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'धर्मस्य सूनवः'
कामस्यof Kāma
कामस्य:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोधार्थ (but/indeed)
सुतःson
सुतः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with हर्षः
हर्षःHarṣa (Joy)
हर्षः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
देव्याम्in/through the goddess
देव्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative; mother as locus)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative singular
सिद्ध्याम्in Siddhī
सिद्ध्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative; mother as locus)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative singular (as mother-name)
व्यजायतwas born
व्यजायत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; 'was born'