Shloka 61
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
लज्जाया विनयः पुत्रो व्यवसायो वसोः सुतः / क्षेमः शान्तेः सुतश्चापि सुखं सिद्धेर्व्यजायत
Transliteration
lajjāyā vinayaḥ putro vyavasāyo vasoḥ sutaḥ / kṣemaḥ śānteḥ sutaścāpi sukhaṃ siddhervyajāyata
Translation
لجّا کا پُتر ‘وِنَی’ ہے؛ اور وَسو کا پُتر ‘ویَوَسای’ ہے۔ شانتی کا پُتر ‘کْشیم’ بھی ہے؛ اور سِدّھی سے ‘سُکھ’ پیدا ہوا۔
Word by Word
लज्जायाःof Lajjā (Modesty)
लज्जायाः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootलज्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
विनयःVinaya (Humility)
विनयः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with विनयः
व्यवसायःVyavasāya (Effort/Resolve)
व्यवसायः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootव्यवसाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वसोःof Vasu
वसोः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; genitive singular
सुतःson
सुतः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with व्यवसायः
क्षेमःKṣema (Welfare/Security)
क्षेमः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शान्तेःof Śānti (Peace)
शान्तेः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
सुतःson
सुतः:
प्रत्यय/सम्बन्ध (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with क्षेमः
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also)
सुखम्Sukha (Happiness)
सुखम्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सिद्धेःof Siddhi (Success)
सिद्धेः:
सम्बन्ध (Genitive/possessor)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
व्यजायतwas born
व्यजायत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; 'was born'