Shloka 52
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
सूत उवाच उत्पत्तिश्च निरोधश्च नित्यं भूतेषु सत्तमाः / ऋषयो ऽत्र न सुह्यन्ति विद्यावन्तश्च ये जनाः
Transliteration
sūta uvāca utpattiśca nirodhaśca nityaṃ bhūteṣu sattamāḥ / ṛṣayo 'tra na suhyanti vidyāvantaśca ye janāḥ
Translation
سوت نے کہا—اے بہترینو! مخلوقات میں پیدائش اور فنا ہمیشہ جاری رہتی ہے؛ یہاں رشی اور اہلِ علم لوگ ہرگز حیران نہیں ہوتے۔
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उत्पत्तिःorigination
उत्पत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
निरोधःcessation
निरोधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिरोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
नित्यम्always
नित्यम्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे प्रयोगः; adverbial accusative (क्रियाविशेषण) ‘always’
भूतेषुin beings
भूतेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन
सत्तमाःO best ones
सत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; superlative used as address/epithet
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Desha/Adhikarana (देश/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (देशवाचक)
नnot
न:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; negation particle
सुह्यन्तिbecome deluded
सुह्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; with prefix सु- (intensifying/qualifying)
विद्यावन्तःlearned
विद्यावन्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्यावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; adjective qualifying जनाः
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; relative pronoun
जनाःpeople
जनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन