Shloka 51
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
एतं नः संशयं सूत व्याख्यातुं त्वमिहार्हसि / दौहित्रश्चैव सोमस्य कथं श्र्वशुरतां गतः
Transliteration
etaṃ naḥ saṃśayaṃ sūta vyākhyātuṃ tvamihārhasi / dauhitraścaiva somasya kathaṃ śrvaśuratāṃ gataḥ
Translation
اے سوت! ہمارے اس شک کو یہاں تم ہی بیان کرنے کے لائق ہو—سوم کا دُوہتر کیسے سسر ہونے کے مرتبے کو پہنچا؟
Word by Word
एतम्this
एतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; demonstrative pronoun used adjectivally
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; enclitic pronoun
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन
व्याख्यातुम्to explain
व्याख्यातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootव्याख्या + कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive (तुमन्त), ‘to explain’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (कर्ता), एकवचन
इहhere
इह:
Desha/Adhikarana (देश/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (क्रियाविशेषण)
अर्हसिare able/ought
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दौहित्रःgrandson (daughter’s son)
दौहित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदौहित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction (समुच्चय)
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निश्चय/अवधारण)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; interrogative adverb (प्रश्न)
श्वशुरताम्the status of father-in-law
श्वशुरताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्वशुरता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; abstract noun ‘state of being father-in-law’
गतःhas attained
गतः:
Kriya (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त past participle (भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; used predicatively