Shloka 2
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सूत उवाच मन्वन्तराणि यानि स्युरतीतानागतानि ह / समासा द्विस्तराच्चैव ब्रुवतो मे निबोधत
Transliteration
sūta uvāca manvantarāṇi yāni syuratītānāgatāni ha / samāsā dvistarāccaiva bruvato me nibodhata
Translation
سوت نے کہا— جو منونتر گزر چکے ہیں اور جو آنے والے ہیں، میں انہیں اختصار سے بھی اور تفصیل سے بھی بیان کروں گا؛ میری بات غور سے سنو۔
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन
मन्वन्तराणिmanvantaras
मन्वन्तराणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन
यानिwhich
यानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; सम्बन्धक (relative)
स्युःmay be / are
स्युः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष बहुवचन (3rd pl)
अतीतानागतानिpast and future
अतीतानागतानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअतीत + अनागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: ‘अतीतानि च अनागतानि च’
हindeed
ह:
Discourse marker (वाक्यचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formपादपूरण/निपात (emphatic particle)
समासाःsummaries
समासाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (Nom pl); ‘summaries’
द्विस्तरात्in two ways/at two levels
द्विस्तरात्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootद्विस्तर (प्रातिपदिक: द्वि + स्तर)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन (Abl sg); ‘from two levels/ways’ (brief and detailed)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
ब्रुवतःof (me) who am speaking
ब्रुवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु) + शतृ (कृत्)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग षष्ठी एकवचन (Gen sg); ‘of me speaking’
मेmy / of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन (Gen/Dat sg); अत्र षष्ठी (my)
निबोधतunderstand, listen attentively
निबोधत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष बहुवचन (2nd pl)