Shloka 84
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
सर्वमन्वन्तरेष्वेवं शाखाभेदाः समाश्रिताः / प्राजापत्या श्रुतिर्नित्या तद्विकल्पास्त्विमे स्मृताः
Transliteration
sarvamanvantareṣvevaṃ śākhābhedāḥ samāśritāḥ / prājāpatyā śrutirnityā tadvikalpāstvime smṛtāḥ
Translation
تمام منونتروں میں اسی طرح شاخاؤں کے اختلافات قائم رہے ہیں۔ پرجاپتی سے منسوب شروتی ابدی ہے؛ یہ اختلافات اسی کے مختلف صورتیں سمجھے گئے ہیں۔
Word by Word
सर्वम्in all
सर्वम्:
Adhikarana (अधिकरण/locative-sense qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (अन्वन्तरेषु) इत्यस्य विशेषणरूपेण—‘सर्वेषु’ अर्थे अव्ययीभावप्राय प्रयोग
अन्वन्तरेषुin the manvantaras
अन्वन्तरेषु:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootअन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
एवम्thus
एवम्:
Avyaya (अव्यय/manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
शाखा-भेदाःbranch-divisions
शाखा-भेदाः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootशाखा (प्रातिपदिक) + भेद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
समाश्रिताःare resorted to/are established
समाश्रिताः:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (शाखाभेदाः) इत्यस्य विधेय
प्राजापत्याPrajāpatya (pertaining to Prajāpati)
प्राजापत्या:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्राजापत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (श्रुतिः) इत्यस्य विशेषण
श्रुतिःrevelation/Śruti
श्रुतिः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नित्याeternal
नित्या:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (श्रुतिः) इत्यस्य विशेषण
तत्-विकल्पाःits variants/alternatives
तत्-विकल्पाः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + विकल्प (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (तस्य विकल्पाः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तुbut/and
तु:
Avyaya (अव्यय/discourse)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय
इमेthese
इमे:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare remembered/are stated
स्मृताः:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (इमे) इत्यस्य विधेय