Previous Verse
Next Verse

Shloka 109

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

मन्वन्तराधिकारेषु तिष्ठन्ति मुनयस्तु वै / यथा दावप्रदग्धेषु तृणेष्विह तपेन तु

manvantarādhikāreṣu tiṣṭhanti munayastu vai / yathā dāvapradagdheṣu tṛṇeṣviha tapena tu

منونتر کے اختیار کے زمانوں میں مُنی بے شک ٹھہرے رہتے ہیں؛ جیسے جنگلی آگ سے جلی ہوئی گھاس یہاں تپسیا کے اثر سے پھر اُگ آتی ہے۔

मन्वन्तराधिकारेषुin the manvantara-periods/administrations
मन्वन्तराधिकारेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर + अधिकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; अधिकरण (locative): 'in the jurisdictions/periods of manvantaras'
तिष्ठन्तिthey remain
तिष्ठन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
मुनयःsages
मुनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: 'but/indeed')
वैcertainly
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
यथाjust as
यथा:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative: 'as/just as')
दावप्रदग्धेषुin (those) burnt by wildfire
दावप्रदग्धेषु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदाव + प्रदग्ध (प्रातिपदिक; प्रदग्ध = कृदन्त from √दह्)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त: 'burnt by forest-fire' (qualifying tṛṇeṣu)
तृणेषुin grasses
तृणेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
इहhere
इह:
Deshadhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb)
तपेनby austerity
तपेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental): 'by austerity/heat'
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वय-अव्यय (particle)