Shloka 9
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
ऐलः पुरूरवा विद्वान्मासश्राद्धचिकीर्षया / उपास्ते पितृमन्तं तं सोमं दिवि समास्थितः
Transliteration
ailaḥ purūravā vidvānmāsaśrāddhacikīrṣayā / upāste pitṛmantaṃ taṃ somaṃ divi samāsthitaḥ
Translation
ایل پُروروا جو دانا تھا، ماہانہ شرادھ کرنے کی نیت سے، آسمان میں مستقر پِتروں سے وابستہ اُس سوم کی عبادت کرتا ہے۔
Word by Word
ailaḥAila (son of Ilā)
ailaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaila (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गोत्र/वंशवाचक (patronymic)
purūravāḥPurūravas
purūravāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpurūravā (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य (proper noun)
vidvānknowing, wise
vidvān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvid (धातु)
Formक्विप्/वत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participial adjective ‘knowing’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
māsa-śrāddha-cikīrṣayāwith the intention of performing the monthly śrāddha
māsa-śrāddha-cikīrṣayā:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक) + śrāddha (प्रातिपदिक) + cikīrṣā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘of monthly śrāddha’ + ‘desire to do’), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; हेतौ/निमित्ते
upāsteworships/attends upon
upāste:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-ās (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
pitṛ-mantamendowed with the Pitṛs / connected to ancestors
pitṛ-mantam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpitṛ (प्रातिपदिक) + mant (प्रत्यय/प्रातिपदिक)
Formमन्त-प्रत्ययान्त विशेषण (‘possessed of/connected with the Pitṛs’), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सोमम्’ इत्यस्य विशेषण
tamthat
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
somamSoma
somam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
diviin heaven
divi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
samāsthitaḥbeing stationed/standing
samāsthitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ā-sthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having taken position/being stationed’