Shloka 44
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
कुमुदस्य स्मृतं श्वेतमुत्तमस्य च लोहितम् / बलाहकस्य जीमूतं द्रोणस्य हरितं स्मृतम्
Transliteration
kumudasya smṛtaṃ śvetamuttamasya ca lohitam / balāhakasya jīmūtaṃ droṇasya haritaṃ smṛtam
Translation
کُمُد کا رنگ سفید بتایا گیا ہے اور اُتّم کا سرخ۔ بَلاہَک کا رنگ جیموت (بادل) کے مانند، اور درون کا رنگ سبز کہا گیا ہے۔
Word by Word
कुमुदस्यof Kumuda
कुमुदस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of Kumuda’)
TypeNoun
Rootकुमुद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
स्मृतम्is said/remembered
स्मृतम्:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive: ‘is said/remembered’)
श्वेतम्white
श्वेतम्:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वर्णवाचक विशेषण
उत्तमस्यof Uttama
उत्तमस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चand
च:
सम्बन्धसूचक (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
लोहितम्red
लोहितम्:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootलोहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वर्णवाचक विशेषण
बलाहकस्यof Balāhaka
बलाहकस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootबलाहक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
जीमूतम्cloudy (cloud-like)
जीमूतम्:
विधेय (predicate nominal)
TypeNoun
Rootजीमूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र वर्ण/स्वरूपवाचकं विधेयम्
द्रोणस्यof Droṇa
द्रोणस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
हरितम्green
हरितम्:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootहरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वर्णवाचक विशेषण
स्मृतम्is said/remembered
स्मृतम्:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)