Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

प्लक्षद्वीपवर्णनम्

Description of Plakṣa-dvīpa

कङ्कस्य वैद्युतं नाम महिषस्य च मानसम् / ककुदः सुप्रदं नाम सप्तैतानि तु सप्तधा

kaṅkasya vaidyutaṃ nāma mahiṣasya ca mānasam / kakudaḥ supradaṃ nāma saptaitāni tu saptadhā

کَنک کا نام ‘وَیدْیُت’ اور مہیش کا ‘مانَسَم’ ہے۔ کَکُد کا نام ‘سُپرَد’ کہا گیا؛ یہ سات نام سات طرح سے مذکور ہیں۔

कङ्कस्यof (the) heron / Kaṅka
कङ्कस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
वैद्युतम्(named) Vaidyuta
वैद्युतम्:
विशेष्य/नाम (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootवैद्युत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
नामby name; namely
नाम:
सम्बन्धसूचक (naming marker)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (indeclinable particle meaning “by name/namely”)
महिषस्यof the buffalo / Mahiṣa
महिषस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
मानसम्(named) Mānasam
मानसम्:
विशेष्य/नाम (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
ककुदःKakuda (name)
ककुदः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootककुद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
सुप्रदम्(named) Supradam
सुप्रदम्:
विशेष्य/नाम (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसु-प्रद (प्रातिपदिक; सु + प्रद)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुष (determinative: “good” + “giving”)
नामby name; namely
नाम:
सम्बन्धसूचक (naming marker)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (indeclinable particle)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formसंख्याविशेषण (numeral adjective); अव्ययवत् प्रयोगः (used as numeral)
एतानिthese
एतानि:
कर्ता/कर्म (contextual: “these” as subject/object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), बहुवचन
तुbut; indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोध (particle: but/indeed)
सप्तधाsevenfold; in seven ways
सप्तधा:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसप्तधा (अव्यय; सप्त + धा)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner: “in seven ways”)