Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

प्लक्षद्वीपवर्णनम्

Description of Plakṣa-dvīpa

तेनावृतः समुद्रो वै द्वीपेन लवणोदकः / तत्र पुण्या जनपदाश्चिरान्न म्रियते जनः

tenāvṛtaḥ samudro vai dvīpena lavaṇodakaḥ / tatra puṇyā janapadāścirānna mriyate janaḥ

اس دَویپ نے نمکین پانی کے سمندر کو گھیر رکھا ہے۔ وہاں کے جنپد پُنیہ ہیں؛ وہاں انسان دیر تک موت کو نہیں پہنچتا۔

tenaby that
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter/Masculine (नपुंसक/पुं), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); refers to dvīpa
āvṛtaḥcovered/surrounded
āvṛtaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootāvṛta (कृदन्त; आ+√vṛ वृ, क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); past passive participle qualifying samudraḥ
samudraḥocean
samudraḥ:
Karta (कर्ता) (topic)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
vaiindeed
vai:
Emphasis (बल)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphatic
dvīpenaby the island
dvīpena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdvīpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन)
lavaṇa-udakaḥsalt-water (ocean)
lavaṇa-udakaḥ:
Karta (कर्ता) (apposition to samudraḥ)
TypeNoun
Rootlavaṇa (प्रातिपदिक) + udaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); ‘salt-water’
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक-अव्यय)
puṇyāḥholy/meritorious
puṇyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of janapadāḥ
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
janapadāḥcountries/regions
janapadāḥ:
Karta (कर्ता) (existential)
TypeNoun
Rootjanapada (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
cirātfor a long time/after long (time)
cirāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootcira (प्रातिपदिक)
FormAblative used adverbially (पञ्चमी-अर्थे क्रियाविशेषण)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-निपात)
mriyatedies
mriyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√mṛ (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
janaḥa person/people
janaḥ:
Karta (कर्ता) of mriyate
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)