Shloka 111
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
स मण्डलसहस्राणि विस्तीर्णः पञ्चविंशतिः / उर्द्धं चैव चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि महीतलात्
Transliteration
sa maṇḍalasahasrāṇi vistīrṇaḥ pañcaviṃśatiḥ / urddhaṃ caiva catustriṃśatsahasrāṇi mahītalāt
Translation
وہ پچیس ہزار منڈلوں تک پھیلا ہوا ہے اور زمین کی سطح سے بتیس ہزار کی بلندی تک اٹھا ہوا ہے۔
Word by Word
सःhe/that (mountain)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; pronoun nominative singular
मण्डल-सहस्राणिthousands of maṇḍalas (measures/circuits)
मण्डल-सहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डल + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (प्रमाण/परिमाण-प्रयोग); accusative plural used for extent/measure
विस्तीर्णःis spread/extended
विस्तीर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + स्तॄ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘extended/spread’
पञ्चविंशतिःtwenty-five
पञ्चविंशतिः:
Pramāṇa (प्रमाण/परिमाण)
TypeNoun
Rootपञ्चविंशति (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; numeral ‘twenty-five’ (as measure)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Deśa/Diś (देश/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
चतुस्त्रिंशत्-सहस्राणिthirty-six thousand (units)
चतुस्त्रिंशत्-सहस्राणि:
Pramāṇa (प्रमाण/परिमाण)
TypeNoun
Rootचतुस्त्रिंशत् + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (प्रमाण); accusative plural used for measure; ‘thirty-six thousand’
मही-तलात्from the ground level
मही-तलात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootमही + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान) एकवचन; ablative singular; ‘from the earth’s surface’