Shloka 10
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
मनः शिलामयं दिव्यं चित्राङ्गं पर्वतं प्रति / लोहितो हेमशृङ्गश्च गिरिः सूर्यप्रभो महान्
Transliteration
manaḥ śilāmayaṃ divyaṃ citrāṅgaṃ parvataṃ prati / lohito hemaśṛṅgaśca giriḥ sūryaprabho mahān
Translation
وہ پہاڑ منہ-شِلا کی مانند دیویہ اور رنگا رنگ اعضا والا تھا؛ اور ‘لوہت’ اور ‘ہیم شِرنگ’ نام کا عظیم گِری سورج کی سی روشنی سے دمک رہا تھا۔
Word by Word
मनःmind-like / of mind
मनः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अत्र विशेषणरूपेण (मनः-शिलामयम्)
शिला-मयम्made of stone
शिला-मयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशिला (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—शिलया मयम् (तृतीया-तत्पुरुष)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
चित्र-अङ्गम्variegated-limbed / multicolored
चित्र-अङ्गम्:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—चित्रम् अङ्गं यस्य
पर्वतम्mountain
पर्वतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Direction/Goal (प्रति-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preposition), ‘towards’
लोहितःred
लोहितः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootलोहित (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
हेम-शृङ्गःgolden-peaked
हेम-शृङ्गः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहेम (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—हेमस्य शृङ्गम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
गिरिःthe mountain
गिरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
सूर्य-प्रभःsun-bright
सूर्य-प्रभः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—सूर्यस्य प्रभा यस्य (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थे विशेषणत्वात्)
महान्great
महान्:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन