Shloka 11
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
जंबूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् / प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः
Transliteration
jaṃbūdvīpeśvaraṃ cakre āgnīdhraṃ sumahābalam / plakṣadvīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ
Translation
اس نے جمبودویپ کی حکمرانی کے لیے نہایت طاقتور آگنی دھْر کو مقرر کیا؛ اور پلاکش دویپ کا حاکم اس نے میدھاتِتھی کو بنایا۔
Word by Word
जम्बूद्वीपेश्वरम्lord of Jambūdvīpa
जम्बूद्वीपेश्वरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजम्बूद्वीप + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जम्बूद्वीपस्य ईश्वरः)
चक्रेmade/appointed
चक्रे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
आग्नीध्रम्Āgnīdhra
आग्नीध्रम्:
कर्म (Karma/Object; appointee)
TypeNoun
Rootआग्नीध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
सुvery
सु:
सम्बन्ध (Sambandha/Modifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formउपपद-निपात (intensifier/prefix-like)
महाबलम्of great strength
महाबलम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (महद् बलं यस्य)
प्लक्षद्वीपेश्वरः(as) lord of Plakṣadvīpa
प्लक्षद्वीपेश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्लक्षद्वीप + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
तेनby him
तेन:
करण (Karaṇa/Instrument; by him/thereby)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
मेधातिथिःMedhātithi
मेधातिथिः:
कर्म-कर्तृ (Karma as resultant/appointed person)
TypeNoun
Rootमेधातिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
कृतःwas made/appointed
कृतः:
क्रिया-विशेष (Predicative; result state)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि-प्रत्यय (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अस्ति इति अध्याहार्य)