Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चत्तान्सप्तसप्तसु पार्थिवान् / द्वीपेषु तेषु धर्मेण द्वीपान्ताश्च निबोधत

priyavrato 'bhyaṣiñcattānsaptasaptasu pārthivān / dvīpeṣu teṣu dharmeṇa dvīpāntāśca nibodhata

پریہ ورت نے اُن ساتوں دیپوں میں سات سات زمینی بادشاہوں کا دھرم کے مطابق ابھیشیک کیا؛ اور اُن دیپوں کی سرحدیں بھی جان لو۔

प्रियव्रतःPriyavrata
प्रियव्रतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रियव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
अभ्यषिञ्चत्anointed
अभ्यषिञ्चत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअभि-√सिच् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; सकर्मक
तान्those
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; (सप्तसु इत्यत्र) सप्तमी-बहुवचनार्थे प्रयुक्तम्
सप्तसुin (the) seven
सप्तसु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; संख्या-शब्दः
पार्थिवान्kings
पार्थिवान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
द्वीपेषुin the islands/continents
द्वीपेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन
तेषुin those
तेषु:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन
धर्मेणby righteousness / according to dharma
धर्मेण:
करण (Karaṇa/Instrument; manner)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
द्वीपान्तान्the boundaries/limits of the islands
द्वीपान्तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootद्वीप + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्वीपस्य अन्ताः)
and
:
सम्बन्ध (Sambandha/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
निबोधतunderstand/learn
निबोधत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootनि-√बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद