Shloka 84
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तस्य वै रोहिणी पत्नी पुत्रस्तस्य बुधः स्मृतः / इत्येतास्तनवस्तस्य नामभिः सह कीर्तिताः
Transliteration
tasya vai rohiṇī patnī putrastasya budhaḥ smṛtaḥ / ityetāstanavastasya nāmabhiḥ saha kīrtitāḥ
Translation
اُس کی زوجہ روہِنی ہے اور اُس کا بیٹا بُدھ مانا گیا ہے۔ یوں اُس کی یہ سب تنویں اپنے ناموں سمیت بیان کی گئیں۔
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपातः (particle; indeed)
रोहिणीRohiṇī
रोहिणी:
समानााधिकरण (Apposition to पत्नी)
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम
पत्नीwife
पत्नी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
बुधःBudha (Mercury)
बुधः:
समानााधिकरण (Apposition to पुत्रः)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम
स्मृतःis said/remembered (as)
स्मृतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-अव्ययम् (quotative particle)
एताःthese
एताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
तनवःforms/bodies
तनवः:
समानााधिकरण (Apposition to एताः)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
नामभिःwith (their) names
नामभिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
सहtogether with
सह:
सम्बन्ध (Associative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्ययम् (prepositional adverb; with)
कीर्तिताःhave been described/proclaimed
कीर्तिताः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘have been proclaimed’