Shloka 8
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
यदर्थं ते न दृश्यन्ते तत्र किं कारणं स्मृतम् / स्वर्गे तु के च वर्त्तन्ते पितरो नरके व के
Transliteration
yadarthaṃ te na dṛśyante tatra kiṃ kāraṇaṃ smṛtam / svarge tu ke ca varttante pitaro narake va ke
Translation
وہ کس سبب سے نظر نہیں آتے—اس کی کیا وجہ بیان کی گئی ہے؟ اور پِتروں میں کون سُورگ میں رہتے ہیں اور کون نرک میں؟
Word by Word
यदर्थम्for what reason, why
यदर्थम्:
Sambandha (सम्बन्ध/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयदर्थम् (अव्यय; यत्+अर्थ)
Formअव्ययीभाव/तत्पुरुष-प्रायः अव्ययप्रयोगः; हेत्वर्थक (for what reason/why)
तेthey (you-mentioned ones)
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
दृश्यन्तेare seen, appear
दृश्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: ‘are seen/appear’)
तत्रthere, in that matter
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
किम्what
किम्:
Karta (कर्ता; ‘what is…’)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
कारणम्cause, reason
कारणम्:
Karta (कर्ता/प्रश्नविषय)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
स्मृतम्is stated/remembered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘is said/remembered’
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/locative), एकवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
केwho (which ones)
के:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नवाचक
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
वर्तन्तेexist/abide, are present
वर्तन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
केwho
के:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नवाचक