Shloka 58
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
अन्नं भवति वै वृष्ट्या लोकानां संभवस्ततः / आप्याययन्ति ते यस्मात्सोमं चान्नं च योगतः
Transliteration
annaṃ bhavati vai vṛṣṭyā lokānāṃ saṃbhavastataḥ / āpyāyayanti te yasmātsomaṃ cānnaṃ ca yogataḥ
Translation
بارش ہی سے اناج پیدا ہوتا ہے؛ اسی سے لوگوں کی زندگی قائم رہتی ہے۔ جو یوگ کے ساتھ سوم اور اناج کو پرورش دیتے ہیں، وہ سب کو سیراب کرتے ہیں۔
Word by Word
अन्नम्food, grain
अन्नम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
भवतिbecomes/arises
भवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
वृष्ट्याby rain
वृष्ट्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन
लोकानाम्of beings/people (of the worlds)
लोकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
संभवःorigin, coming into being
संभवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्-भव (प्रातिपदिक; from धातु √भू)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन
ततःtherefrom/thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अपादानार्थ/क्रम (from that/thereafter)
आप्याययन्तिthey nourish/increase
आप्याययन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√प्यै (धातु) [णिच् causative]
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; णिच् (causative)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
यस्मात्from which/because of which
यस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन; सर्वनाम
सोमम्Soma (nectar/moon)
सोमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
योगतःby connection/through (their) relation
योगतः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयोगतः (अव्यय; from योग)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial), हेतौ/प्रकारे (by means of/through)