Shloka 59
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
ऊचुस्तान्वै पितॄंस्त स्माल्लोकानां लोकसत्तमाः / मनोजवाः स्वधाभक्ष्यः सर्वकामपरिष्कृताः
Transliteration
ūcustānvai pitṝṃsta smāllokānāṃ lokasattamāḥ / manojavāḥ svadhābhakṣyaḥ sarvakāmapariṣkṛtāḥ
Translation
تب اہلِ عوالم میں برتر، ذہن کی مانند تیزرو، سْوَدھا کے بھوگی اور ہر مراد سے آراستہ اُنہوں نے اُن پِتروں سے کہا۔
Word by Word
ऊचुःthey said
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
पितॄन्the fathers/manes
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन
तthen/indeed (particle)
त:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootत (अव्यय)
Formनिपात (particle; metrical filler)
स्मात्(particle)
स्मात्:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootस्मात् (अव्यय)
Formनिपात (particle; often with त)
लोकानाम्of the worlds/of people
लोकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
लोकसत्तमाःthe best among the worlds (i.e., eminent ones)
लोकसत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (among the worlds + best)
मनोजवाःswift as thought
मनोजवाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनस् + जव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (mind-speed)
स्वधाभक्ष्याःfeeding on svadhā (funeral offering)
स्वधाभक्ष्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वधा + भक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (whose food is svadhā / svadhā-eaters)
सर्वकामपरिष्कृताःendowed with all desired enjoyments
सर्वकामपरिष्कृताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + परिष्कृत (प्रातिपदिक; from √कृ with pari-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (adorned/fulfilled with all desires)