Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment

बुद्धिं चक्रे ततश्चापि याज्यानां प्रत्यवेक्षणे / शुक्र उवाच देवि गच्छाम्यहं द्रष्टुं तव याज्याञ्छुचिस्मिते

buddhiṃ cakre tataścāpi yājyānāṃ pratyavekṣaṇe / śukra uvāca devi gacchāmyahaṃ draṣṭuṃ tava yājyāñchucismite

پھر اس نے یاجیوں کی خبرگیری کا ارادہ کیا۔ شکر نے کہا— اے دیوی، اے پاک مسکراہٹ والی، میں تمہارے یاجیوں کو دیکھنے جا رہا ہوں۔

बुद्धिम्a decision/resolve
बुद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चक्रेmade/formed
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
ततःthen
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), अनुक्रमसूचक (then)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), समुच्चयबोधक (and)
अपिalso
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), निपात (also/even)
याज्यानाम्of the worthy ones (disciples/clients)
याज्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyājya (कृदन्त-प्रातिपदिक; √yaj (धातु) + यत्/ण्यत्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
प्रत्यवेक्षणेin/for the inspection (review)
प्रत्यवेक्षणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpraty-ava-īkṣaṇa (प्रातिपदिक; √īkṣ (धातु) + प्रत्यव उपसर्ग + ल्युट् (action noun))
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); भाववाचक (act of looking back/inspection)
शुक्रःŚukra
शुक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
देविO goddess/lady
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
गच्छामिI go
गच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Infinitive), प्रयोजनार्थ (purpose)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
याज्यान्the worthy ones (to be attended/worshipped)
याज्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyājya (कृदन्त-प्रातिपदिक; √yaj (धातु) + यत्/ण्यत्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
शुचिस्मितेO pure-smiling one
शुचिस्मिते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśuci-smita (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular); कर्मधारय: शुचि स्मितं यस्याः (she of pure/bright smile)