Shloka 80
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
इन्द्रेणैव स विक्रम्य निहतस्तारकामये / भवादवध्यतां प्राप्य विशेषास्त्रादिभिस्तु यः
Transliteration
indreṇaiva sa vikramya nihatastārakāmaye / bhavādavadhyatāṃ prāpya viśeṣāstrādibhistu yaḥ
Translation
تارکامَی جنگ میں اسی اندر نے دلیری دکھا کر اسے قتل کیا؛ اور وہ جس نے بھَو (شیو) سے ناقابلِ قتل ہونے کا वर پایا تھا، پھر بھی خاص ہتھیاروں سے آخرکار مارا گیا۔
Word by Word
इन्द्रेणby Indra
इन्द्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
एवindeed/alone
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विक्रम्यhaving advanced
विक्रम्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + क्रम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having advanced/attacked’
निहतः(was) slain
निहतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicate participle)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘slain’
तारकामयेin the (battle) of Tāraka
तारकामये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतारक + आमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष: ‘तारकस्य आमयः/युद्धः’ (proper-name context: in the Tāraka-related battle)
भवात्from Śiva (Bhava)
भवात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
अवध्यताम्invulnerability
अवध्यताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअ + वध्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘invulnerability’ (state of not being killable)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having obtained’
विशेषspecial
विशेष:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; ‘special’
अस्त्रweapons
अस्त्र:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपद; ‘weapon’
आदिभिःand others
आदिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘and the like’
तुhowever/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)