Shloka 81
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
स जंभो निहतः षष्ठे शक्राविष्टेन विष्णुना / अशक्नुवत्सु देवेषु परं सोढुमदैवतम्
Transliteration
sa jaṃbho nihataḥ ṣaṣṭhe śakrāviṣṭena viṣṇunā / aśaknuvatsu deveṣu paraṃ soḍhumadaivatam
Translation
چھٹے (معرکے) میں جمبھ شکر سے آویشت وشنو کے ہاتھوں مارا گیا؛ کیونکہ دیوتا اس انتہائی دَیْتیہ قوت کو برداشت نہ کر سکے۔
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जंभःJambha
जंभः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निहतः(was) slain
निहतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicate participle)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
षष्ठेin the sixth (period)
षष्ठे:
Kāla/Adhikaraṇa (काल/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) ‘in the sixth (manvantara/age)’
शक्रIndra
शक्र:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; ‘Śakra/Indra’
आविष्टेनpossessed (by)
आविष्टेन:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) used adjectivally, पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘possessed/entered’
विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अशक्नुवत्सुwhen (they) were unable
अशक्नुवत्सु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootअ + शक्नु (धातु-आधारित वर्तमान-प्रत्ययवत्)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) with नञ्-निषेध; पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘while (they) were unable’
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
परम्exceedingly
परम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-प्रथमा/द्वितीया (adverbial accusative): ‘excessively/utterly’
सोढुम्to endure
सोढुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootसह् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), ‘to endure/bear’
अदैवतम्the non-divine (force)
अदैवतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअ + दैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-निषेध: ‘non-divine/against the divine’