Shloka 47
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
बाहुभ्यामेव गोविन्दो दिवसानेकविंशतिम् / प्रविष्टे च बिलं कृष्णे वसुदेवापुरस्सराः
Transliteration
bāhubhyāmeva govindo divasānekaviṃśatim / praviṣṭe ca bilaṃ kṛṣṇe vasudevāpurassarāḥ
Translation
گووند نے اپنے بازوؤں کے زور سے اکیس دن تک جنگ کی؛ جب کرشن غار میں داخل ہوا تو وسودیو وغیرہ پیش پیش ہو کر اس کے پیچھے گئے۔
Word by Word
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), द्विवचन
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
गोविन्दःGovinda
गोविन्दः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
दिवसान्days
दिवसान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
एकविंशतिम्twenty-one
एकविंशतिम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकविंशति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (संख्यावाचक), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; 'दिवसान्' इत्यस्य परिमाणविशेषण (quantifying adjective)
प्रविष्टेwhen (he) had entered
प्रविष्टे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past passive participle, क्त), सप्तमी-एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध/locative absolute)
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
बिलम्the cave
बिलम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
कृष्णेwhen Krishna (was)
कृष्णे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; 'प्रविष्टे' इत्यनेन सह सप्तमी-सम्बन्ध (locative absolute)
वसुदेवVasudeva
वसुदेव:
सम्बन्ध (Genitival relation within compound)
TypeNoun
Rootवसुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद (पूर्वपद)
पुरःसराःhaving (Vasudeva) in front; led by Vasudeva
पुरःसराः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुरःसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; 'वसुदेव' इत्यनेन सह षष्ठी-तत्पुरुषार्थे प्रयोगः (sense: having Vasudeva in front)