Shloka 58
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
आससाद महातेजा धुन्धुं बन्धुनिबर्हणम् / तस्य वारिमयं वेगमपि वत्स नराधिपः
Transliteration
āsasāda mahātejā dhundhuṃ bandhunibarhaṇam / tasya vārimayaṃ vegamapi vatsa narādhipaḥ
Translation
وہ عظیم جلال والا بادشاہ، رشتہ داروں کو نیست کرنے والے دھُندھو کے پاس جا پہنچا؛ اے فرزند، اس نے اس کے آبی طوفانی زور کو بھی روکا۔
Word by Word
आससादapproached/attacked
आससाद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
महा-तेजाःof great splendor
महा-तेजाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः ‘महत्तेजो यस्य’
धुन्धुम्Dhundhu
धुन्धुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधुन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; नाम (proper name)
बन्धु-निबर्हणम्destroyer of (his) kinsmen
बन्धु-निबर्हणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबन्धु (प्रातिपदिक) + निबर्हण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘बन्धूनां निबर्हणः’ (destroyer of kinsmen)
तस्यof him/of that (demon)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वारि-मयम्made of water/watery
वारि-मयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवारि (प्रातिपदिक) + मयट् (प्रत्ययान्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः ‘वारिणा निर्मितम्/वारिस्वरूपम्’
वेगम्force/impetus
वेगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (also/even)
वत्सO dear one/child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
नर-अधिपःking (lord of men)
नर-अधिपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘नराणाम् अधिपः’