Shloka 57
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तस्य पुत्रास्तु निर्दग्धास्त्रय उर्वरिता मृधे / ततः स राजातिबलो राक्षसं तं महाबलम्
Transliteration
tasya putrāstu nirdagdhāstraya urvaritā mṛdhe / tataḥ sa rājātibalo rākṣasaṃ taṃ mahābalam
Translation
اس کے تین بیٹے جنگ میں جل کر خاکستر ہو گئے، صرف نشان باقی رہا؛ پھر وہ نہایت زورآور بادشاہ اُس عظیم قوت والے راکشس کی طرف بڑھا۔
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
निर्दग्धाःburnt up
निर्दग्धाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + दह् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘burnt’
त्रयःthree
त्रयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्यावाचक
उर्वरिताःremaining/surviving
उर्वरिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउर्वरित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अर्थः ‘शेषिताः/अवशिष्टाः’ (remaining)
मृधेin battle
मृधे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमृध्/मृध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक अव्यय (then/from there)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अति-बलःvery strong
अति-बलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः ‘अतिबलः’ (very strong)
राक्षसम्the demon (rākṣasa)
राक्षसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तम्that (one)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
महा-बलम्mighty
महा-बलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः ‘महद् बलं यस्य’ (very strong)