Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

सगरचरिते सागराविनाशः

The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative

गच्छ शीघ्रं हयश्चायं नीयतां सगरान्तिकम् / अधिक्षिप्तो ऽस्य यज्ञो ऽपि प्रागतः संप्रवर्त्तताम्

gaccha śīghraṃ hayaścāyaṃ nīyatāṃ sagarāntikam / adhikṣipto 'sya yajño 'pi prāgataḥ saṃpravarttatām

جلدی جاؤ؛ یہ گھوڑا سگر کے پاس لے جاؤ۔ اس کا یَجْن رکا ہوا تھا؛ اب وہ پھر سے شروع ہو کر جاری رہے۔

gacchago
gaccha:
Kriyā (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootgam (गम्, धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
śīghramquickly
śīghram:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
FormAdverb (क्रियाविशेषण अव्यय)
hayaḥthe horse
hayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roothaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
ayamthis
ayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Demonstrative)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
nīyatāmlet (it) be taken
nīyatām:
Kriyā (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootnī (नी, धातु)
FormImperative (लोट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद); passive-style injunction: 'let it be led'
sagara-antikamto Sagara's presence
sagara-antikam:
Gati/Karma (गति/कर्म; destination)
TypeNoun
Rootsagara (प्रातिपदिक) + antika (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष: 'near Sagara'
adhikṣiptaḥthrown down / cast away
adhikṣiptaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootadhi-kṣip (क्षिप्, धातु) → adhikṣipta (कृदन्त)
FormPast passive participle (क्त/PPP); Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
asyaof this (one) / his
asya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
yajñaḥthe sacrifice
yajñaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (सम्भावन/समुच्चय/अपि)
prāgataḥhas come forth / has proceeded
prāgataḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicate participle)
TypeVerb
Rootpra-ā-gam (गम्, धातु) → prāgata (कृदन्त)
FormPast active participle (क्त); Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
saṃpravarttatāmlet it proceed / be carried on
saṃpravarttatām:
Kriyā (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootsaṃ-pra-vṛt (वृत्/वर्त्, धातु)
FormImperative (लोट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)