Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 11

सगरदिग्विजयः

Sagara’s World-Conquest / Digvijaya

जनाः परगुणप्रीताः स्वसंपर्काभिकाङ्क्षिणाः / गुरुषु प्रणता नित्यं सद्विद्याव्यसनादृताः

janāḥ paraguṇaprītāḥ svasaṃparkābhikāṅkṣiṇāḥ / guruṣu praṇatā nityaṃ sadvidyāvyasanādṛtāḥ

لوگ دوسروں کی خوبیوں سے خوش ہوتے، نیک صحبت کے خواہاں رہتے؛ گروؤں کے آگے ہمیشہ سرِتسلیم خم کرتے اور سَد وِدیا کے شوق میں مشغول رہتے تھے۔

janāḥpeople
janāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
para-guṇa-prītāḥdelighting in others' virtues
para-guṇa-prītāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of janāḥ
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक) + prīta (कृदन्त; √prī प्रीञ्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); prīta = past participle (क्त) used adjectivally; compound: paraguṇe prītāḥ (locative-tatpuruṣa sense)
sva-saṃparka-abhikāṅkṣiṇāḥdesiring association with their own (good) circle
sva-saṃparka-abhikāṅkṣiṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of janāḥ
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक) + saṃparka (प्रातिपदिक) + abhikāṅkṣin (कृदन्त; √kāṅkṣ काङ्क्ष्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); abhikāṅkṣin = present participial/agentive (शतृ/णिनि-प्राय) ‘desiring’; compound: svasaṃparkaṃ abhikāṅkṣiṇaḥ (object-tatpuruṣa)
guruṣutowards/in the teachers
guruṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Plural (बहुवचन)
praṇatāḥbowed down, respectful
praṇatāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of janāḥ
TypeAdjective
Rootpraṇata (कृदन्त; √nam नम्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); past participle (क्त)
nityamalways
nityam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
sat-vidyā-vyasana-ādṛtāḥesteeming devotion to true knowledge
sat-vidyā-vyasana-ādṛtāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of janāḥ
TypeAdjective
Rootsat (प्रातिपदिक) + vidyā (प्रातिपदिक) + vyasana (प्रातिपदिक) + ādṛta (कृदन्त; √dṛ/ādṛ आदृ)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); ādṛta = past participle (क्त) ‘respected/valued’; compound sense: sadvidyāvyasane ādṛtāḥ (locative-tatpuruṣa: ‘valuing devotion/addiction to true knowledge’)