Shloka 30
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
अनुज्ञातस्तया राजा निश्चक्राम तदालयात् / ततः सानुचरो राजा श्वेतव्यजनवीजितः
Transliteration
anujñātastayā rājā niścakrāma tadālayāt / tataḥ sānucaro rājā śvetavyajanavījitaḥ
Translation
اس کی اجازت پا کر بادشاہ اس محل سے باہر نکلا؛ پھر خدام کے ساتھ بادشاہ کے گرد سفید چَور جھلائے جاتے ہوئے وہ آگے بڑھا۔
Word by Word
अनुज्ञातःpermitted
अनुज्ञातः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु-√ज्ञा (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having been permitted’
तयाby her
तया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/कर्ता-निर्देश), एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निश्चक्रामwent out
निश्चक्राम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस्-√क्रम् (धातु)
Formलिट्/परस्मैपद-परिपाट्या भूतार्थे (perfect used as past narrative), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘went out’
तत्-आलयात्from that residence
तत्-आलयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ‘तस्य आलयात्’
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक अव्यय (then/thereafter)
स-अनुचरःwith attendants
स-अनुचरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + अनुचर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—‘राजा’ इत्यस्य
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्वेत-व्यजन-वीजितःfanned with white fly-whisks
श्वेत-व्यजन-वीजितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक) + व्यजन (प्रातिपदिक) + वीजित (प्रातिपदिक; √वीज् धातोः क्त)
Formक्त (PPP) समासान्त विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्वेतैः व्यजनैः वीजितः’