Shloka 29
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
सहर्षं बहुधाशीर्भिरभ्यनन्ददुभे स्नुषे / स तां संभाव्य कथया तत्र स्थित्वा चिरादिव
Transliteration
saharṣaṃ bahudhāśīrbhirabhyanandadubhe snuṣe / sa tāṃ saṃbhāvya kathayā tatra sthitvā cirādiva
Translation
اس نے خوشی کے ساتھ بہت سی دعاؤں سے دونوں بہوؤں کی پذیرائی کی؛ پھر محبت بھری گفتگو سے ان کی دلجوئی کر کے وہاں گویا دیر تک ٹھہرا رہا۔
Word by Word
स-हर्षम्joyfully
स-हर्षम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय) + हर्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण (adverbial)
बहुधाmany times/abundantly
बहुधा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: in many ways/much)
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआशीस्/आशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
अभ्यनन्दत्welcomed/commended
अभ्यनन्दत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√नन्द् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उभेboth
उभे:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), द्विवचन; विशेषण—‘स्नुषे’ इत्यस्य
स्नुषेdaughters-in-law
स्नुषे:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्नुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), द्विवचन (द्विवचनरूपम्; ‘two daughters-in-law’)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
संभाव्यhaving paid respects/after honoring
संभाव्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√भू (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having shown respect/considered’
कथयाby conversation/talk
कथया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
स्थित्वाhaving stayed
स्थित्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having stayed/remained’
चिरात्after a long time
चिरात्:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-अर्थे अव्ययीभूत (ablatival adverb) ‘after a long time’
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (particle of comparison)