Shloka 7

Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying

Parashurama’s Vow against the Kshatriyas

Devanagari script

ततो ऽस्य सुमाहान्क्रोधः स्मरतो निधनं पितुः / बभूव सहसा सर्वलोकसंहरणक्षमः

Transliteration

tato 'sya sumāhānkrodhaḥ smarato nidhanaṃ pituḥ / babhūva sahasā sarvalokasaṃharaṇakṣamaḥ

Translation

تب اپنے والد کی موت کو یاد کرتے ہوئے انہیں اچانک ایسا شدید غصہ آیا جو تمام جہانوں کو تباہ کرنے کی صلاحیت رکھتا تھا۔

Word by Word

• tataḥ: then, thereafter
• tataḥ: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (Avyaya), अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)

• asya: of him
• asya: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• su-māhān: very great
• su-māhān: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: su- (उपसर्ग/अव्यय) + mahant (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifier)

• krodhaḥ: anger
• krodhaḥ: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: krodha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• smarataḥ: of (him) remembering
• smarataḥ: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Adjective
• Root: smṛ (धातु) → smarat (वर्तमान-कृदन्त/शतृ)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; अर्थः ‘स्मरन्’ (remembering)

• nidhanam: death, destruction
• nidhanam: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: nidhana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• pituḥ: of (his) father
• pituḥ: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: pitṛ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• babhūva: became, arose
• babhūva: Kriyā (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: bhū (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• sahasā: suddenly
• sahasā: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: sahasā (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• sarva-loka-saṃharaṇa-kṣamaḥ: capable of destroying all worlds
• sarva-loka-saṃharaṇa-kṣamaḥ: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + saṃharaṇa (प्रातिपदिक; √hṛ with sam-; ‘destruction’) + kṣama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः: तत्पुरुष (determinative)