Shloka 6
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
स तान्दृष्ट्वाभिवाद्यैतान्दुःखितान्दुःखकर्शितः / शोकामषयुतस्तैश्च सह त्स्थौ दिनत्रयम्
Transliteration
sa tāndṛṣṭvābhivādyaitānduḥkhitānduḥkhakarśitaḥ / śokāmaṣayutastaiśca saha tsthau dinatrayam
Translation
اس نے انہیں غمگین دیکھ کر سلام کیا؛ خود بھی دکھ سے نڈھال ہو کر، غم و غصّے کے ساتھ ان کے پاس تین دن ٹھہرا۔
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तान्them
तान्:
कर्म (Karma/object; of दृष्ट्वा/अभिवाद्य)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल/absolutive)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
अभिवाद्यhaving greeted/saluted
अभिवाद्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल/absolutive)
TypeVerb
Rootअभि + वद् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
एतान्these
एतान्:
कर्म (Karma/object; apposition to तान्)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
दुःखितान्grieving; sorrowful
दुःखितान्:
विशेषण (Adjectival to एतान्/तान्)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; (एतान् इति विशेष्य)
दुःखकर्शितःtormented by grief
दुःखकर्शितः:
विशेषण (Adjectival to सः)
TypeAdjective
Rootदुःख-कर्शित (प्रातिपदिक; दुःख + कर्शित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (दुःखेन कर्शितः = afflicted by grief)
शोकामर्षयुतःfilled with sorrow and indignation
शोकामर्षयुतः:
विशेषण (Adjectival to सः)
TypeAdjective
Rootशोक-अमर्ष-युत (प्रातिपदिक; शोक + अमर्ष + युत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (शोकामर्षेण युतः = joined with grief and indignation)
तैःwith them
तैः:
सहकारक (Sahakāraka/association)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
चand
च:
सम्बन्ध (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक अव्यय/conjunction
सहtogether with
सह:
सहकारक (association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्गसदृश/पूर्वपद; association marker
तस्थौstayed; remained
तस्थौ:
क्रिया (Kriyā/action)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दिनत्रयम्for three days
दिनत्रयम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/time-extent)
TypeNoun
Rootदिन-त्रय (प्रातिपदिक; दिन + त्रय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; द्विगु-समास (त्रयाणि दिनानि) कालावधि-अर्थे