Shloka 17
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
आत्मनस्तनयस्यास्य ततो यास्यामि दुःखिता / वसिष्ठ उवाच एतच्छ्रुत्वा तु वचनं पार्वत्या भगवान्भवः
Transliteration
ātmanastanayasyāsya tato yāsyāmi duḥkhitā / vasiṣṭha uvāca etacchrutvā tu vacanaṃ pārvatyā bhagavānbhavaḥ
Translation
اپنے اسی بیٹے کے سبب میں رنجیدہ ہو کر چلی جاؤں گی۔ وِسِشٹھ نے کہا—پاروتی کے یہ کلمات سن کر بھگوان بھَو (شیو)…
Word by Word
आत्मनःof myself
आत्मनः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तनयस्यof (my) son
तनयस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘this’ (referring to the son)
ततःthen, from there
ततः:
अपादान/क्रम (Source/sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-शब्दः; अपादान/क्रमार्थक-अव्यय (from there/thereupon)
यास्यामिI shall go
यास्यामि:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट् (Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
दुःखिताdistressed
दुःखिता:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies अहम् understood)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
एतत्this
एतत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies वचनम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः; पूर्वकालिक-क्रिया (having heard)
तुthen/but
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-अव्यय
वचनम्speech, words
वचनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पार्वत्याःof Pārvatī
पार्वत्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
भगवान्the blessed, venerable
भगवान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies भवः)
भवःBhava (Śiva)
भवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; शिवनाम