Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa

The Jayas’ Refusal of Progeny

प्रतिपत्स्यन्ति भूतानि शुभं वा यदि वोत्तरम् / लोके यदपि किञ्चिद्वैशं वा शं वा व्यवस्थितम्

pratipatsyanti bhūtāni śubhaṃ vā yadi vottaram / loke yadapi kiñcidvaiśaṃ vā śaṃ vā vyavasthitam

مخلوقات کو نیکی ہو یا بدی—جو بھی انجام مقرر ہے وہی ملے گا؛ دنیا میں جو کچھ خیر یا شر کے طور پر ٹھہرا ہے، وہی واقع ہوتا ہے۔

pratipatsyantithey will attain/come to know
pratipatsyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati√pad (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; धात्वर्थः—प्राप्तौ/अवगमने (to attain/understand)
bhūtānibeings
bhūtāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा (1st case/Nominative), बहुवचनम्
śubhamgood/auspiciousness
śubham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (2nd case/Accusative), एकवचनम्
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः (disjunctive particle ‘or’)
yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्ययम्; शर्तार्थक-अव्ययम् (conditional ‘if’)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
uttaramthe later/other (alternative)
uttaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier)
lokein the world
loke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, सप्तमी (7th case/Locative), एकवचनम्
yatwhatever/that which
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-भावार्थकः (also/even)
kiñcitanything
kiñcit:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkiñcit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (something/anything)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle)
aśubhaminauspiciousness/evil
aśubham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
śamwelfare/peace
śam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśam (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; ‘शम्’ (welfare/peace)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
vyavasthitamestablished/ordained
vyavasthitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-ava√sthā + ta (धातु + क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्तं (past passive participle), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; अर्थः—स्थितम्/नियतं (established/arranged)